علی رغم آنکه در دنیای موسیقی سبک های بی شماری وجود دارند، با این وجود این امکان نیز وجود دارد تا این سبک ها را در چهار چوب مقولات بسیار کلی تری طبقه بندی کنیم، در اینحا به اختصار چند نوع از این سبک ها و زیر سبک های رایج در موسیقی را مورد بحث قرار داده ایم که هر یک از آنها سبک هایی هستند که در چهار دهه اخیر کم کم وارد موسیقی کشورمون شدند و جای خودشون رو کنار موسیقی سنتی باز کرده ا ند و خوانندگانی که با این سبک ها خودشون رو به مردم معرفی کرده اند.
ژانر موسیقی
یک مقوله یا نامی قراردادی است که برای توصیف صفات قطعه هایی از موسیقی که متعلق به رسوم مشترک هستند یا دسته ای از قراردادها می باشد، بکار میرود. موسیقی می تواند از طرق بی شماری در سبک های گوناگون تقسیم شود. ماهیت هنری موسیقی به این معنی می باشد که این گونه طبقه بندی ها عمدتاً قراردادی و بحث برانگیز هستند، و احتمال همپو،شانی نام سبک های متفاوت وجود دارد. الگوهایی که گاه برای رده بندی سبک های موسیقی استفاده می شود عبارت هستند از سه رده اصلی :
موسیقی هنری، پرطرفدار(پاپ) و سنتی ؛ الگوهای تفکیک کننذه دیگر نیز عبارت هستند از : برهه زمانی، ریشه های منطقه ای و ملی؛ تکنیک اجرا و نحوه انتخاب سازها؛ ریشه های در هم آمیخته شده؛ کارکرد های اجتماعی.
برخی ازتقسیم بندی سبکهای اصلی موسیقی عبارتاند از:
موسیقی کلاسیک-موسیقی امپرسیونیسم- موسیقی رمانتیک- موسیقی باروک -موسیقی مینیمال -موسیقی اصیل ایرانی- موسیقی پاپ -ریتم اند بلوز آر اند بیجاز-سوینگ-رگتایم-بلوز-موسیقی راک راک ایرانی-موسیقی پانک-موسیقی متال-موسیقی کانتری روستایی آمریکایی-موسیقی الکترونیک-موسیقی رقص الکترونیک-الکترونیکا-موسیقی نغمهای-رگه، داب و سبکهای -وابسته-هیپ هاپ / رپ-بوسانوا-موسیقی اکسپریمنتال-
توضیح کوتاه از برخی سبک های کلی جهانی و وارد شده به کشور
کلاسیک
عبارت موسیقی کلاسیک به طور عام به مجموعه عظیمی از سبک ها و فرم های مختلف اما در ارتباط با هم اشاره دارد. موسیقی کلاسیک در حالت کلی خود تنها به معنای موسیقی کلاسیک اروپایی می باشد.
البته در پاره ای از موارد از این اصطلاح برای اشاره به موسیقی سنتی دیگر ملل نیز استفاده می گردد و ترکیباتی چون Indian Classical Music یا Chinese Classical Music ابداع می گردد. از موسیقی کلاسیک نمی توان تعریف دقیقی ارئه کرد، اما به طور خلاصه باید گفت آثار این سبک همگی توسط موسیقیدانانی خلق می شود که به طور ویژه و بسیار تخصصی در ارتباط با علم موسیقی آموزش دیده اند.
اثر موسیقی کلاسیک همگی بر اساس قواعد علمی موسیقی پدید می آیند. Art Music اصطلاح دیگری است که به شکل گسترده ای برای توصیف موسیقی کلاسیک و دیگر شیوه های جدی و هنرمندانه به کار می رود. این عبارت به خصوص در اواسط قرن بیستم رواج یافت و از آن برای توصیف هر نوع موسیقی اعم از غربی یا شرقی استفاده می شود. در باور عامه عبارت موسیقی کلاسیک عموما با آثار ارکسترال اشاره دارد.
جاز
Jazz فرم ویژه ای در موسیقی است که ریشه اصلی آن به سبک های Folk Blues و Regtime و موسیقی اروپایی باز می گردد. این سبک را می توان اولین فرم هنری مهمی دانست که در ایالات متحده پا به عرصه وجود گذاشت.
این موسیقی از زمان پیدایش خود در اوایل قرن بیستم تا امروز شاهد پیشرفا های چشمگیری بوده است و سبک های بسیاری چون Bop, Cool Jazz, Jazz Fusion Bebop, Hard و … از آن منشعب گشته اند. موسیقی Jazz در ابتدا سبکی سازی Instrumenal بود. از مهمترین سازهای مورد استفاده در این سبک میتوان به ساکسیفون و ترومپت اشاره کرد.
از دیگر سازهای اصلی این سبک می توان به ترومبوم، پیانو، کنترباس، گیتار و درامز اشاره کرد. در فرم های قدیمی تر Jazz استفاده از سازهایی چون بانجو و کلارینت نیز مرسوم بود. علی رغم آنکه در سال های بعد خوانندگان نیز به این موسیقی راه یافتند و اشعار بسار معروفی نیز در چهار چوب این سبک ارئه شد، با این وجود سبک Jazz همچنان به عنوان یک موسیقی Instrumental معروف است.
دوران اوج موسیقی Jazz فاصله سال های ۱۹۲۰ تا ۱۹۵۰ بود و طی این سال ها این سبک محبوب ترین موسیقی در میان عامه مردم بود. حتی موسیقی پاپ در آن سال ها تاثیرات بسیاری از سبک Jazz گرفته بود. موسیقیدان های Jazz عموما از ساختارهای آکوردی پیچیده و هارمونی پیشرفته ای در آثار خود بهره می بردند. ساخت و اجرای قطعات Jazz عموما به دانش بالایی نیاز دارد.
این سبک تاثیرات بسیاری بر سبک های جدید موسیقی همچون Rock, Hip Hop و Electronica گذاشته است. این سبک تاثیرات بسیار نیز بر موسیقی Rhythem And Blues داشته است. امروزه آهنگسازان شاخه Art Music استفاده بسیاری از عناصر موسیقی Jazz در آثار خود می برند.
بلوز
Blues سبکی آوازی و سازی است که ریشه آن به اجتماعات آفریقایی – آمریکایی در ایالات متحده باز می گردد. منشا اصلی این موسیقی به مراسم مذهبی در آفریقا، ترانه های کارگران سیاه پوست و دیگر عناصری باز می گردد که همگی ریشه در مناطق غربی قاره آفریقا دارند.
این سبک بیشتر تاثیر را بر سبک های جدیدی که امروزه به عنوان Pop Music در آمریکا و اروپا شناخته می شوند داشته است. تاثیرات این سبک را به خوبی می توان در سبک هایی چون Roll, Ragtime & Jazz, Rock و … مشاهده کرد.
این سبک همچنین الهام بخش آهنگسازان بسیاری در عرصه موسیقی کلاسیک بوده است. با در نظر گرفتن این تاثیرات قدرتمند می توان Blues را به عنوان مادر کلیه سبک های Popular در آمریکا معرفی کرد.
ریتم و بلوز
نامی برای موسیقی های عامه پسند سیاهپوستان بود. به کار بردن عبارت B&R در واقع اشاره به شاخه ای از موسیقی Pop دارد که در فاصله سال های ۱۹۴۰تا ۱۹۶۰ در اوج محبوبیت بود. این موسیقی نه Jazz بود و نه Blues و بسیار سبکتر از سبک های قبلی اجرا می شد.
در اوایل دها ۱۹۵۰ این موسیقی به موفقیت بسیاری چخ در میان سیاه پوستان و چه در بین سفید پوستان دست یافت. صفحات این موسیقی با حجمی بسیار زیاد در همه جا به فروش می رسید و به تدریج زمینه را برای پیدایش Rock & Roll فراهم می کرد.
یکی از مهمترین زیر سبک های این موسیقی Doo Wop نام داشت. در این شاخه از B&P تاکید بسیار زیادی بر پلی فونی در آواز وجود داشت که با تاثیر از سبک Gospel بوجود آمده بود. B&R تاثیرات بسیاری نیز بر سبک Soul داشته است. موسیقی Funk در اواخر دهه شصت میلادی از سبک Soul نشات گرفت و خود بدل به یکی زا پیچیده ترین زیر سبک های این موسیقی گردید. ریتم های موسیقی Funk از جمله مهمترین عناصر موسیقی Pop به شمار می آیند.
کانتری
در واقع همان موسیقی محلی است که به شکل ساده به بیان سنت ها و عواطف می پردازد. موسیقی کانتری سبکی بسیار ساده می باشد و موضوعات، ملودی و اشعار آن شباهت هایی نیز با موسیقی Blues دارد.
اکثر ترانه های این سبک بر اساس چند آکورد ساده و یک ملودی خطی ساده می باشند. این شکل از موسیقی علی رغم سادگی باعث پیدایش Style های بسیار متفاوتی گشته است. موسیقی Country سبکی بود که در میان ساکنان جنوبی ایالات متحده گسترش یافت. موسیقی اولیه Country به شکل بسیار ساده از گیتار و فیدل تشکیل شده بود.
اما با گسترش این موسیقی به تدریج ریتم های این سبک از حالت ساده گذشته خارج شده و به تدریج بستر مناسبی را برای پیدایش سبک هایی چون Swing در دیگر شاخه های Pop و Rock فراهم آورد.
Hip Hop / Rap / Rapcore
این موسیقی را می توان به عنوان زیر سبکی از موسیقی سنتی B&R نیز در نظر گرفت. جریان اولیه این موسیقی از اوایل دهه هفتاد و در شهرهای ایالات متحده آغاز شد. نخستین آثار Rap در اواخر دهه هفتاد و اوایل دهه هستاد پا به عرصه گذاشتند.
این ترانه ها امروزه به نام Old School Hip Hop شناخته می شوند. موسیقی Rap چه در نواحی شرقی و چه نواحی غربی پیشرفت بسیاری داشت و به سرعت تبدیل به یکی از محبوب ترین سبک های موسیقی گردید. مرکز اصلی این موسیقی در شرق شهر نیویورک و در غرب شهر لس آنجلس است.
در سال های آغازین این موسیقی، نواحی شرقی تاثیر بیشتری در این سبک داشتند اما به تدریج و در اوایل دهه نود این جریان به سوی غرب منتل شد. به سرعت و با گسترش این سبک زیر شاخه های بسیار زیادی از آن منشعب شدند که برخی بر مبنای فرم و برخی دیگر نیز بر اساس تقسیم بندی های جغرافیایی و نژادی بودند.
موسیقی Alternative Hip Hop از جمله سبک هایی بود که در اواخر دهه نود به محبوبیت بسیار بالایی دست یافت و زمینه را برای پیدایش سبک Jazz Rap نبز فراهم کرد. این موسیقی به سرعت هر چه تمام از مرزهای آمریکا خارج شد و پایگاه های قدرتمندی در کشورهایی چون بریتانیا، فرانسه، آلمان، ترکیه، مکزیک و … یافت.
این موسیقی با سبک های گوناگونی چون Heavy Metal و Electronica نیز ترکیب شده است که هر کدام زیر شاخه های بسیاری ایجاد کرده اند. Hardcore نیز یکی دیگر از شاخه های این موسیقی است که با اقبال بسیاری مواجه گشته است.
Electronica الکترونیکا
این شاخه از موسیقی به سبک های Disco و Funk در اوایل دهه هفتاد باز می گردد. در این سبک ها برای نخستین بار به شکل گسترده ای از سازهای الکترونیک برای اجرای موسیقی استفاده شد و این روند به گونه ای ادامه یافت که سر انجام فرم کاملا جدیدی از دل این سبک ها بیرون آمد.
شهرهای شیکاگو، دیتریت و نیویورک نخستین مناطقی هستند که برای نخستین بار شاهد اجرای سبک هایی چون Techno در اواخر دهه هستاد بودند. این سبک از موسیقی در بریتانا نیز گسترش چشم گیری یافته است و امروزه به یکی از محبوب ترین سبک های موسیقی Pop تبدیل گشته.
علی رغم اینکه این سبک در ابتدا نوعی موسیقی رقص بود اما به تدریج تهیه کنندگان برای نفوذ بیشتر به خانه، سبک های ملایم تر و آرام تری را نیز در آثار خود تجربه کردند.
راک
موسیقی Rock گستره بسیار بزرگی را سامل می شود و می توان این سبک را پر طرفدارترین سبکی که در دهه پنحاه میلادی پدید آمده است اطلاق کرد. نخستین گونه های Rock & Roll در اواخر دهه چهل پدید آمدند.
از نخستین کسانی که این سبک موسیقی را به همگان معرفی کردند می توان از Chuck, Elvis Presley, Berry, Bill Haley و Buddy Holly نام برد. ریشه های اصلی این موسیقی از سویی به سبک هایی چون Country و Rockablly و از سوی دیگر به سبک های Gospel و B&R باز می گردد.
این سبک به سرعت توانست یه محبوبیت بالایی در آمریکا و اروپا دست پیدا یابد و به زودی زیر شاخه های بسیاری از آن منشعب گشت. در دهه شصت زمانی که این موسیقی به بریتانیا راه یافت، هنرمندانی چون Beatles, Rolling و Stones تاثیر بسیار زیادی بر این موسیقی گذاردند و آنرا از حالت ساده پیش خارج کردند.
با گذشت چند سال به تدریج سبک های Heavy Metal و Punk نیز از این موسیقی پدیدار گشتند. از دیگر زیر شاخه های مهم موسیقی راک می توان به Progressive Rock اشاره کرد که با الهام از موسیقی کلاسیک تاثیر بسزایی بر آینده موسیقی راک گذاشت.
New Age
New Age سبکی در موسیقی است که تاکید بسیار زیادی بر بیان عواطف و اخساسات درونی دارد. این موسیقی معمولا از درون مایه آرام و آرامش بخش برخوردار است. آنجه در این آثار بسیار شاخص می باشد نوعی تاکید ویژه بر معنویت و مسائل روحی است.
حتی برخی از آثار این سبک را می توان در مواردی چون موسیقی درمانی نیز به کار برد. موسیقی دان های این سبک معمولا از دانش و توانایی بسیاری بر خوردار هستند و به خوبی می توانند شنوندگان را جذب آثار خود کنند.
Pop
تعریف برای موسیقی پاپ بسیار است، ولی آن چه که بهترین تعریف می تواند باشد، “موسیقی بر گرفته از بطن جامعه و دل مردم” است. ویژگی شاخص موسیقی پاپ، درون مایه پر از نشاط و شادی و جنبه آرامش بخش آن است.
زیرا می دانیم که همه مردم در یک سطح نیستند اما وقتی قرار است قطعه ای با عنوان پاپ ساخته شود و برای آنکه بتوان آنرا پاپ نامید، باید نوعی باشد که ضمن شادی آور بودن آن و یا حتی اگر غمگین باشد، باید بر گرفته از بطن اجتماع و دل مردم باشد تا وقتی که متن قطعه آن به صورت موسیقی به گوش مردم می رسد به آنها احساس شادی و یا اگر غمگین هستند مایه تسکین و امیدواری و دل داری آنها باشد.
که خیلی از خوانندگان کشورمون از این سبک تبعیت میکنند .
در تعریفی دیگر بر گرفته از تعریف ابتدایی این سبک، می توان گفت که پاپ سبکی است مشتمل بر چندین سبک از موسیقی، زیرا در آهنگ های پاپ به وفور شاهد این موضوع هستیم که سازها و فواصل دیگر سبک ها در آن گنجانده شده است بدیهی است باید دقت نمود که سازهای همراه مکمل کار باشند، نه اینکه باعث هیجان های روحی کاذب با تحریک دروغین و غیر حقیقی تبدیل شود و نتیجه ای جز ضرر و زیان را در داشته باشد.
